Yeterli ve Dengeli Beslenme

           Yeterli ve dengeli beslenme, büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için gerekli olan besin ve enerjinin tam olarak sağlanmasıdır. Sağlıklı beslenmede toplam kalorinin karbonhidrat, protein ve yağlara dağılımı önemlidir. Kompleks karbonhidratlar, yağların tekli ve çoklu doymamış yağ asidi yüksek olanları (zeytin yağı, fındık yağı, soya yağı vb.) ve kaliteli protein kaynakları tercih etmelidir. Yeterli ve dengeli beslenmede esas olan, kişinin özelliklerine uygun olarak öngörülen miktarlarda süt ve türevleri, et ve kuru baklagiller, sebze, meyve ve tahıl gruplarının tüketilmesidir.

          

           Eksik beslenmede uzun süren enerji yetersizliği sonucu zayıflama olur. Vücut harcadığı kadar alamadığı zaman enerji açığını kendi yağ depolarını kullanarak kapatır. Bu durum diyetin kalite ve miktar yönünden yetersiz oluşundan ileri gelebileceği gibi, sindirim, dolaşım bozuklukları gibi yiyeceklerin vücutta kullanmasının engellenmesi sonucunda da oluşabilir. Hormonal dengesizlik de enerji harcamasını arttırabilir. Birey, zayıflığın nedeni saptandıktan sonra protein kalitesi yüksek, yeterli enerji, mineral ve vitamin içeren bir beslenme programıyla ideal kiloya ulaşabilir.

          

           Bireyin sağlıksız beslenmesi, harcadığından fazla enerji alması şişmanlığa (obezite) neden olur. Obezite,  hipertansiyon, diyabet vb. pek çok hastalıkla yakın ilişkisi olan bir sağlık sorunudur. Aşırı yeme, fiziksel aktivite azlığı, psikolojik bozukluklar, metabolik ve hormonal bozukluklar neticesinde diyet ile alınan yağ, vücutta yeni yağ hücrelerinin oluşumu, eski yağ hücrelerinin genişlemesi şeklinde depolanır ve şişmanlık olur. Şişman kişilerin kısa sürede zayıflaması kalıcı ve sağlıklı değildir. Zayıflama için kullanılacak beslenme programı bireyin yaş, boy, cinsiyet, fiziksel aktivite ve sağlık sorunu olup olmaması gibi özellikleri dikkate alınarak, kalori ve besin ihtiyaçları saptanarak bir beslenme ve diyet uzmanı tarafından kişiye özel olarak hazırlanmalıdır.

          

           Tek tip insan olmadığına göre tek tip diyet de olamaz. Yeterli ve dengeli beslenme esas olmak kaydıyla zayıflama süresi ortalama haftada 1 kg. olarak düşünülmeli ve sabırlı olmayı ilke edinmeliyiz. Yiyecek alışverişlerimizi doğru planlayıp yemekten sonra yapmalıyız. Yemek yerken iyi çiğneyip acele etmemeliyiz. Yememiz gereken miktar bittiğinde sofrayı terk etmeliyiz. İkramı reddi kabalık saymamalıyız. Öfke kontrolü için ihtiyacımızın üzerinde yiyecek tüketmemeliyiz.

          

Netice olarak doğru beslenme eğitimine çocuk yaşta başlanmalı, “şişman çocuk sağlıklıdır” anlayışı terk edilmeli, çocukluktaki şişmanlığın ileri yaşlara zemin hazırladığı gibi çocuğun dışlanmasına da neden olacağı unutulmamalıdır.